Hieronder zet ik een twee situaties op een rij. Misschien herken je ze?

1. Ik gebruik mijn soloapparatuur, maar hoor nog veel te veel lawaai, waardoor verstaan nog steeds veel inspanning kost.

Je collega heeft de microfoon van jouw solo-apparatuur op zijn blouse geklikt. Je hebt een één-op-één gesprek tijdens de vrijdagmiddagborrel. Er is zoveel omgevingsgeluid, dat je nog steeds veel moeite moet doen om je collega te verstaan. Je baalt ervan. En is het vermoeiend. Terwijl je eigenlijk een leuk en gezellig gesprek wilt hebben.

2. Help, ik gebruik mijn solo-apparatuur en nu hoor ik mijn buurman niet!

Je zit bij een vergadering en je je solo-apparatuur ligt in het midden van de vergadertafel. Tijdens de vergadering vraagt je collega naast je wat aan jou. Je verstaat haar niet, omdat het geluid via de solo-apparatuur komt, die midden op tafel staat. Irritant, toch?

Deze situaties ontstaan door instellingen van je hoortoestellen in combinatie met streaming of ringleiding. Daarnaast heeft akoestiek natuurlijk ook invloed, dat laat ik in deze blog buiten beschouwing.

Hoe werken de basisinstellingen van een hoortoestel dat streamt?

De situaties die ik net beschreef zijn voor veel mensen met gehoorverlies herkenbaar. Het is vaak onbekend hoe je de mogelijkheden van je hoortoestel optimaal kunt gebruiken. Als je dat weet, is het makkelijk op te lossen. Het is belangrijk dat je begrijpt hoe je hoortoestel werkt als er solo-apparatuur aan gekoppeld is. Luisteren via solo-apparatuur (‘streamer’) heet ‘streaming’. Het vraagt wat technische kennis. Hieronder leg ik het je zo goed mogelijk uit.

Eerst wat uitleg over de basis van hoortechniek. Die is belangrijk als je meer regie wil pakken over het geluid dat je via je hoortoestellen binnen krijgt.

Een hoortoestel heeft twee “microfoons”

Een hoortoestel heeft twee microfoons:

1. Één vangt het omgevingsgeluid in jouw directe omgeving op (als je met je vingers over je hoortoestel veegt, hoor je dat). Deze noemen we M van Microfoon.
2. De tweede ‘microfooningang’ is die van je streamer naar je hoortoestel. Deze noemen we S van Streaming.

Als je streamt, staat vaak de M nog een beetje open. Je hoort bijvoorbeeld 30% van het geluid via M. Dat kan in een rustige omgeving handig zijn. Zo kun je die collega naast je nog steeds verstaan, terwijl jij je streamer gebruikt om een vergadering te volgen.

Als er om je heen veel drukte of lawaai is, is dat minder handig. Dan versterkt de M het geluid dat je niet wilt horen, waar je juist last van hebt. Dat botst met het doel van solo-apparatuur: beter en ontspannener verstaan.

Als jij zelf de balans tussen M en S kan bepalen, heb jij regie over het geluid. Het is belangrijk dat jij weet dat je dat zelf kunt inregelen en aanpassen aan de situatie waarin je zit. Je kunt dus zelf die balans regelen tussen M en S.

Een goede balans tussen hoortoestelmicrofoons

Hoe doe je dat dan?

1. Het kan met je telefoonapp, die bij je hoortoestel hoort. Elk merk hoortoestel heeft zijn eigen app, in de meeste apps kun je dit instellen.
2. Je kunt het ook zelf op je hoortoestel inregelen.

Je kunt je vast voorstellen dat via de telefoonapp inregelen niet altijd handig is. Als je collega een vraag heeft moet je eerst je telefoon pakken, die openen, de hoortoestelapp opstarten, wachten tot de toestellen zichtbaar verbonden zijn en pas dan kun je de volumeregeling aanpassen, waarna je collega de vraag kan stellen. Grote kans dat zowel jij als je collega denken: laat maar… Of er ontstaat sociaal ongemak.

Er is een handigere oplossing voor. Die kennen veel mensen niet. Bijna alle hoortoestellen hebben een volumeknop op het hoortoestel zelf, daarmee kun handmatig je je hoortoestel harder en zachter zetten. Als er een streamer aan je toestellen gekoppeld is, verandert de functie van deze knop: dan kun je daarmee de balans tussen M en S afregelen. Harder zetten is meestal meer M en zachter zetten minder M. Als dit niet werkt, kun je dit bij veel toestellen laten instellen door je audicien.

Regie over je microfoon als je via ringleiding streamt

Tot slot: voor innovatieve werkplekoplossingen wordt voor streaming vaak gebruik gemaakt van ringleiding. Daarbij kun je de M niet bij elk merk hoortoestellen zelf afregelen. Wel kun je 2 ringleidingstanden in je hoortoestel laten zetten: eentje met de M volledig uit en eentje met de M bijvoorbeeld deels open, bijvoorbeeld 30% of 50%. Dat kan je audicien doen. Zo kun je door het handmatig wisselen van ringleidingsstand op je hoortoestellen (ook dat kan ingesteld worden, zodat je geen app hoeft te gebruiken) razendsnel wisselen. Als je de 2 ringleidingsstanden naast elkaar laat zetten (bij mij is het programma 3 én 4), kun je met 1 druk op de knop wisselen.

Zo stel jij supersnel zelf met de hand in wat jij wilt horen

Door deze ‘truc’ kun je snel en simpel en slechts met een handbeweging je toestellen zo aanpassen dat jij de collega naast je verstaat en jullie beiden ontspannen contact hebben. Ook wordt je gesprek tijdens de pauze in de kantine of de vrijdagmiddagborrel een stuk meer ontspannen en kun jij je snel schakelen als je een vraag krijgt. Je kunt je makkelijker focussen door het omgevingsgeluid buiten te sluiten.

Dat gun ik jou.

Is het nog niet helemaal duidelijk hoe je optimaal de mogelijkheden van je hoortoestel kunt gebruiken of heb je nog vragen, bespreek dat dan met je audicien. Die kan je vertellen wat de mogelijkheden van je hoortoestel zijn. Hij/zij/hen helpt je met veel plezier verder.

Herken je dit? Stuur me gerust een bericht, dan kijk ik of en hoe ik je verder kan helpen.

Het bericht Optimaal gebruiken van de mogelijkheden van je hoortoestel verscheen eerst op Kunst van het Mogelijke.

Zie jij ook weleens het woord ‘hoorcoach’ langskomen en vraag je je af wat dat is? Een hoorcoach heeft zich gespecialiseerd in coaching in omgaan met problemen die ontstaan door minder horen, zoals doofheid of slechthorendheid. Het uitgangspunt is telkens: wat kun je doen en hoe? Hoe kan het wél?

Waarvoor zet je een hoorcoach in?

Je zet zo’n coach in als je door je slechthorendheid of doofheid problemen ervaart in goed functioneren en samenwerken. Je loopt thuis tegen de gevolgen van je gehoorverlies aan en/of op je werk. Dat geeft stress en onzekerheid. Je wilt ontdekken welke mogelijkheden er zijn om met je slechthorendheid of doofheid makkelijker te leven en/of te werken. Een goede coach bespaart je veel tijd, moeite en pijn in je weg vinden in je leven en werken met gehoorverlies. Zo ontstaat er bij jou in korte tijd meer rust, ontspanning en vertrouwen. Je weet welke mogelijkheden er zijn en kunt zo keuzes maken die bij jou passen.

Mensen met gehoorproblemen zijn vaker moe, zonder dat ze doorhebben dat hun gehoorverlies daar de oorzaak van is. Die vermoeidheid ontstaat door de extra luisterinspanning. Dat is de moeite die je moet doen om van horen naar verstaan te komen. Als duidelijk is dat oververmoeidheid door doofheid of slechthorendheid komt, kun je samen met een coach voor doven en slechthorenden kijken naar manieren om goed te functioneren en samen te werken die minder luisterinspanning kosten en je leert anders balanceren met je energie.

Wat doet een goede hoorcoach?

Een coach bij gehoorverlies kan je wijzen op hulpmiddelen voor jouw situatie en helpen met het verbeteren van je werkplek, bijvoorbeeld met geluidspanelen, staat in de Volkskrant.

Er is nergens vastgelegd wat een coach bij gehoorverlies doet. De enige overeenkomst tussen hoorcoaches is dat ze coachen in omgaan met gehoorverlies. Het is daarom lastig om een coach te vinden die gespecialiseerd is in slechthorendheid of doofheid, waarvan je vooraf weet dat die echt kan bieden wat jij nodig hebt.

Dat betekent dat een coach bij slechthorendheid of doofheid met je meedenkt over hoe de problemen die jij in je dagelijks leven thuis en/of op je werk ervaart door je doofheid of slechthorendheid verminderd of zelfs opgelost kunnen worden.

Dat kan door samen te praten over hoe je dingen anders kunt aanpakken. Door jou te begeleiden naar het krijgen van techniek die jou helpt en je ook leert hoe je optimaal met die techniek omgaat. Ook kan een goede hoorcoach met jou meekijken op je werkplek en daar advies geven. En is er aandacht voor leven met gevoelens van rouw en verlies, door de dagelijkse gevolgen die je ervaart doordat je minder hoort. Je doet het samen.

Hoe is een hoorcoach opgeleid?

Er is geen opleiding voor hoorcoaches. Er zijn ook geen eisen waaraan een coach voor slechthorenden of doven moet voldoen om zichzelf zo te noemen. Vaak zijn deze coaches ervaringsdeskundig en starten ze van daaruit met hun werk. Dat betekent dat de kennis en ervaring per persoon nogal wisselt: je kunt niet anderen niet verder begeleiden dan de kennis en vaardigheden die je zelf als coach hebt.

Er zijn hoorcoaches die geen trainingen gevolgd hebben. Er zijn er die een tweedaagse training hebben gevolgd over gehoorverlies op de werkvloer. Een aantal van hen komt samen voor kennisuitwisseling en scholing en weten elkaar te vinden bij vragen. Sommigen hebben een diploma van een beroepsopleiding tot coach of een ander beroep waarin ze mensen begeleiden en coachen. Anderen niet. Vraag aan een coach bij gehoorverlies voordat je die inzet wat zijn, haar of diens achtergrond is en of de coach samenwerkt met andere professionals in de hoorzorg.

Hoe vind je een goede hoorcoach?

Er is -voor zover mij bekend- nergens een lijst met namen beschikbaar. Via Google komt er een aantal coaches bij gehoorverlies omhoog. Vraag in je netwerk of bij professionals in de hoorzorg of zij een hoorcoach kennen die ze je adviseren.

Wie betaalt een hoorcoach?

Je betaalt een coach die gespecialiseerd is in slechthorendheid of doofheid vaak zelf. Ook vanuit de werkgever zijn soms potjes beschikbaar waaruit deze begeleiding betaald kan worden.

Anke Heij als hoorcoach

Vanuit mijn bedrijf ‘Kunst van het Mogelijke’ bied ik coaching, training en advies bij gehoorverlies aan. Ik begeleid mensen naar goed leven en werken. Mijn hoorcoachtraject ‘Ontspannen leven en werken met gehoorverlies’ is daar een onderdeel van.

Toen ik eind 2018 zelf plotseling slechthorend werd, moest ik mijn leven opnieuw ontdekken. Ik raakte de mogelijkheid kwijt mijn vak als tolk Gebarentaal uit te oefenen. Nadat ik mezelf weer enigszins bij elkaar geraapt had, besloot ik supergoed te worden in leven met gehoorverlies. Alles te leren dat ik me verder kon helpen om met meer rust, vertrouwen en ontspanning te leven en werken. Dat vond ik mezelf verplicht aan mij én aan mijn partner en wie me verder lief zijn.

Dat betekende dat ik een tweedaagse hoorcoachcursus volgde, ik alles las wat los en vast zat over techniek en mogelijkheden, daarover met professionals in gesprek ging en zelf regelde wat mij het beste hielp en ondersteunde. Ik ging aan het werk als communicatietrainer binnen gezinnen waar gehoorverlies speelt. Bij alles wat me verwonderde en waar ik vragen over had, zocht ik dat uit. Dat leverde voor mijzelf veel op, ook anderen hebben daar nu profijt van. De vaardigheden kon ik combineren met mijn ervaring als post-HBO gediplomeerd lifecoach (Atma Instituut). Externe bedrijven huren mij nu in, bijvoorbeeld Adviesbureau PlanPlan voor werkplekonderzoek en -advies en begeleidingstrajecten op de werkvloer en GGMD voor doven en slechthorenden als communicatietrainer bij gezinnen thuis.

Met bijna 20 jaar professionele werkervaring met gehoorverlies, als horende en later als slechthorende, kijk ik vanuit een unieke en brede achtergrond. Ook werk ik samen met andere professionals om te overleggen, kennis uit te wisselen en blijf ik mezelf ontwikkelen als hoorcoach. Samen met andere coaches bij gehoorverlies doe ik aan kennisuitwisseling en scholing en we weten elkaar te vinden bij vragen. En elke dag leer ik bij wat ik bij kan leren, voor mezelf en mijn functioneren. Daaruit deel ik graag met anderen, zodat zij er ook hun voordeel mee doen. Dat betekent dat ik vragen vanuit meerdere invalshoeken bekijk en zo bijdraag aan antwoorden waar je écht mee verder kunt.

Wil je meer lezen over mijn achtergrond, kijk dan eens op LinkedIn.

Wat anderen zeggen over werken met Anke Heij

Twijfel je of ik voor je kan bijdragen? Allereerst kun je hier lezen wat anderen zeggen over werken met mij in het traject ‘Ontspannen leven en werken met’ gehoorverlies.

Gratis sessie inplannen?

Heb je vragen over dingen die jij doet in je leven en werken met je gehoorverlies of zou je meer willen weten, plan dan een gratis online sessie in. Dan spreken we elkaar 30 minuten een-op-een en ga je in ieder geval al met drie tips verder. Samen werken aan meer rust, ontspanning en vertrouwen. Ben jij er klaar voor?

Het bericht Wat is een hoorcoach en waarvoor zet je een hoorcoach in? verscheen eerst op Kunst van het Mogelijke.

Een vraag die ik me vaker stel sinds ik plotseling slechthorend werd. Ik herinner me het grote verschil tussen goed horen en slechthorend zijn. Slechthorendheid kost energie. Dat voel ik in mijn lijf. En in de hoeveelheid energie die ik heb. De grote vraag is: kan dat, door techniek energie besparen in het werken met gehoorverlies?

Mijn audioloog en audicien kwamen na mijn gehoorverlies met oplossingen. Hoortoestellen. En extra microfoontjes van Phonak. Voor de liefhebbers: een Roger Select, Table Mics en een streamer: de ComPilot II. Een uitkomst. Alleen hangt het altijd af van de situatie hoeveel ze me ondersteunen. Akoestiek heeft invloed. De indeling van de ruimte en hoe mensen daarin zitten ook.

Ik werk als hoorcoach (met focus op energie, communicatie en regie) in mijn bedrijf Kunst van het mogelijke. En als communicatietrainer voor GGMD voor doven en slechthorenden. In beide functies zijn er situaties waarin ik met extra microfoons minder versta dan zonder. Dat kost veel energie. Bovendien klinkt het geluid van de extra microfoons vaak onprettig. Scherp en hard. De audicien en later ook de audioloog hebben daaraan gesleuteld. Het resultaat is minder scherp en hard, toch klinkt het geluid vaak oncomfortabel. Dat voel ik in mijn lijf. Dat spant.

Als hoorcoach ben ik altijd nieuwsgierig naar het mogelijke binnen de onmogelijkheden. Via PlanPlan Advies mocht ik een werpbox testen. Een microfoon in een speelse kubus. Met een ontvanger die ik aan mijn broekband klik. Die ik als ik met groepen werk door kan laten geven of naar de spreker gooien. Of in de ruimte kan neerzetten. Een andere techniek dan van Phonak.

Bij de eerste test kon ik het verstaan als iemand in de werpbox fluistert. Het is jaren geleden dat ik fluisteren kon verstaan. En het geluid klonk rustig en helder. Mijn lijf ontspande.

Bij het geven van een groepstraining voor 8 mensen zette ik de box midden in de ruimte. Ook daar een veel rustiger geluid en betere verstaanbaarheid dan met de Phonakapparatuur. Omdat ik me minder hoef in te spannen, ontstaat er meer ruimte in mijn hoofd voor training geven. Mijn aandacht kan ik maar 1 keer gebruiken 😉.

Bij een museumrondleiding koos ik voor mijn Phonakapparatuur. Die hing ik om bij de gids. Het fijne van deze apparatuur is de simpelheid. De zender en ontvanger van de werpbox kun je ook los gebruiken, zonder box. Dan zijn er wel snoertjes naar microfoon en naar de ontvanger. Phonak is minder kwetsbaar.

In mijn bedrijf wandel ik ook met mensen. Samen wandelen werkt goed met deze apparatuur. Zonder blijf ik vaak dichtbij mijn wandelgenoot en let ik goed op. Met Phonakmicrofoon om helpt, maar ben ik erg alert op goed verstaan. Het geluid vervormt regelmatig. Met de zender en ontvanger van de werpbox is die vervorming veel minder en kan ik vrij en ontspannen lopen, mits er niet teveel wind in de microfoon terecht komt. En daar zijn weer speciale windhoesjes voor.

Ik geef regelmatig training in ruimtes waar ik met externe microfoons van Phonak minder versta dan met. Ik ben altijd erg moe als ik daar wegga. Daar testte ik de werpbox. Dat gaf een grote verbetering. En met energie weer verder naar de volgende training.

De werpbox geeft lol. Lachende gezichten als ik ermee werk. Ook kinderen vinden het super. Het voordeel is dat de box ook als een soort praatstok werkt. Het geeft structuur en mensen praten na elkaar.
Ik ben blij met mijn Phonakapparatuur. In grote groepen zijn de tafelmicrofoons een prima uitkomst. Vanwege de eenvoud zijn er veel situaties waar de externe microfoons handig zijn.

Een werpbox werkt meer 1 op 1 en in groepen waar het past de microfoon te gooien. Voor een vergadering zou ik dat niet snel doen, dan past andere apparatuur beter. Ik werk vaak in groepen waar het gooien wel kan. Of de groep klein genoeg is de werpbox neer te zetten. Nog een groot voordeel van de werpbox is, is dat die spraak beter doorgeeft dan Phonak. Als er bij de extra microfoons 2 mensen tegelijk praten, hoor ik beiden niet. Dan valt het geluid even weg. Dat heeft de apparatuur van de werpbox niet. Daar versta ik gewoon.

Met de werpbox en ook met de losse zender en ontvanger ervan kan ik een deel van mijn werk ontspannener doen. En heb ik meer energie naast mijn werk. Dat geeft voor mij een meerwaarde die niet in geld uit te drukken is. Energie besparen in werken met gehoorverlies? Ja, het kan!

P.S. De foto is genomen tijdens het deelnemen aan een buitenactiviteit. De werpbox is van stof. In ‘Kunst van het mogelijke’ kijk ik altijd naar mogelijkheden om iets wél te kunnen doen. Dat vraagt soms om creatief knutselwerk. Met een rol huishoudfolie, een stoffen zak en een rol ducttape fabriceerden we een ijzersterke en kraakvrije hoes. Dat leverde naast een hoop lol een nieuwe ervaring op. En de werpbox bleef mooi schoon ;-).

Het bericht Energie besparen bij werken met gehoorverlies: een techniektest. verscheen eerst op Kunst van het Mogelijke.